خانه / آموزش / راهنمای تنظیمات مانیتور صدا (بخش 3)

راهنمای تنظیمات مانیتور صدا (بخش 3)

 سارا محمودان

در شمارة قبل «محل مناسب قرارگیریِ بلندگوهای ساب‌ووفر» ارائه شد. در این شماره ابتدا به مبحث کوتاه باقی‌مانده از موضوع پیشین می‌پردازیم و در ادامه  «ملاحظات آکوستیکی» اتاق را بررسی می‌کنیم.

استفاده از ساب‌ووفر در استودیوهای بزرگ پساتولید (Post production)

در کاربردهای خاص مانند یک استودیوی پساتولید بزرگ که از صفحه نمایش بزرگ استفاده می‌شود و فاصله کاربر به دلایل بصری از صفحه نمایش و به تبع از دیوار جلویی بیشتر می‌شود – برخلافِ آن‌چه در بخش قبلی توضیح داده شد- محل قرارگیریِ ساب‌ووفر در امتداد دیوار جلویی، پیشنهاد نمی‌شود چراکه در این صورت از محل استقرار کاربر، بسیار دور می‌شود و پاسخ فرکانسیِ آن در این فاصله هموار نخواهد بود. در این‌گونه موارد توصیه می‌شود ساب‌ووفر نزدیک به مونیتورهای اصلی و در امتداد دیوارهای کناری قرار گیرد. استفاده از دو ساب‌ووفر که در امتداد دو دیوار کناری قرار گرفته‌اند، می‌تواند پاسخ فرکانس پایینِ هموارتری را تولید کند. (شکل1)

                               شکل1

ملاحظات آکوستیکی:

همانطور که در بخش‌های قبلی گفتیم، آنچه در نهایت شنیده می‌شود، ترکیبی از توانایی گوش کردن، عملکرد مانیتور و آکوستیک اتاق است. بنابراین انتخاب صحیح بلندگو، کالیبراسیون آن و قرار دادن آن‌ها در محل‌های مناسب گرچه امری ضروری است اما تا زمانی که اتاق، مشکلاتِ آکوستیکی دارد، صدایی که قرار است مانیتور شود، با کیفیت لازم به گوش شنونده نخواهد رسید. اتاق‌هایی که با هدف مانیتورینگ صدا طراحی می‌شوند،  ملاحظات آکوستیکی در آن‌ها به‌خوبی باید رعایت شود تا یک مانیتورینگِ با کیفیت در آن اتفاق بیفتد.

سطوح دیوار، سقف و کف ممکن است بازتابنده، پخشاگر، جاذب و یا ترکیبی از آن‌ها باشند.

  1. سطوح سخت مانند شیشه، بتن، dry wall یا MDF سطوح بازتابنده هستند.(شکل2)           

    شکل2-  Dry wall  یا سیستم‌های ساخت و ساز خشک، ساختارهای سبک و مقاومی هستند که از ترکیب پنل‌های گچی و یا سیمانی و پروفیل های سبک فولادیِ گالوانیزه ساخته می‌شوند.

    2. مواد نرم مانند پشم سنگ (Rock wool) یا پشم معدنی(Mineral wool)، مبل‌ها، پرده‌های سنگین و یا فرش‌های ضخیم، جاذب انرژی صدا هستند.(شکل3)

    (برای جذب فرکانس‌های پایین‌تر لایة ضخیمی از مواد متخلخل نیاز است.)

                                    شکل3

3. سطوح نامنظم، باعث پراکنده شدن امواج صوتی می‌شوند و به اصطلاح پخشاگر هستند.

زاویة پخشاگری بستگی به طراحیِ آن دارد. پخشاگریِ صدا به طور معمول در فرکانس‌های پایین موثر نیست. (شکل4)

                                            شکل4
  1. ترکیبی از سطوحِ جاذب و پخشاگر می‌تواند در کاهش بازتاب‌های قابل شنیدن موثر باشد.(شکل5)

      شکل5 

        بازتاب های اولیه به طور معمول تراز بالاتری نسبت به بازتاب‌های بعدی دارند. این بازتاب‌ها اندکی پس از صدای مستقیم، به شنونده می‌رسند. یکی از اهداف طراحیِ آکوستیکی اتاقِ کنترل، کاهش یا از بین بردن بازتاب‌های اولیه به منظور رسیدن حداکثر صدای مستقیم در ناحیة گوش دادن (Listening area) است. ناحیه‌ای که در آن بازتاب‌های اولیه وجود ندارد. ناحیة بدون بازتاب(Free Reflection Zone : FRZ)   نامیده می‌شود. در شکل 6 ناحیه آبی رنگ، FRZ را نشان می‌دهد.

      شکل6

      یادآوری :

      امواجی که پس از انتشار از منبع، مستقیما بدون برخورد به هیچ سطحی به گوش شنونده می رسد، صدای مستقیم و امواجی که قبل از رسیدن به گوش شنونده، فقط به یک سطح برخورد  و به سمت شنونده بازتابیده شوند،  بازتاب‌های اولیه(Early Reflection or first order Reflection)   و اموجی که که پیش از رسیدن به گوش شنونده به بیش از یک سطح برخورد و بازتابیده شوند، بازتاب های ثانویه یا با تاخیر (Late reflection)  نام دارند.(شکل7)

      شکل7

      بهبود وضعیت آکوستیکیِ اتاق:

      در اتاق چهارگوشی که سیستم مانیتورینگ نصب شده‌است، چندین روش برای بهبود وضعیتِ آکوستیکی می‌توان اجرا کرد که برخی از آن‌ها در ادامه پیشنهاد می‌شود.( شکل8 و 9)

       A : گوشه های جلوی اتاق را با زاویه 30 درجه با موادی با جرم بالا (بتن، آجر، تخته‌های گچی چند لایه و …) برش دهید. در صورتی که مصالح ساختمانی جرم متوسط داشته باشند، حتما فضای خالی پشت این دیوارها را با پشم معدنی پر کنید.

      B  : از ترکیبی از مواد جاذب و پخشاگر بر روی سطوح دیوارهای کناری استفاده کنید. توجه داشته باشید که لایه‌های نازکِ جاذب‌های متخلخل تنها بازتاب‌های فرکانس بالا (HF)  را کاهش می دهد.

      C : اگر اتاق به اندازه کافی بزرگ باشد، بر روی دیوار پشتی، از مواد پخشاگر و جاذب استفاده کنید.

      D : کنترل رزونانس‌هایِ فرکانس پایین اتاق با استفاده از مقدار زیادی از مواد جاذب در قسمت پشتی اتاق و سقف امکان‌پذیر است. طراحی دقیق و قرارگیریِ مناسب ”جاذب‌های رزونانسی“(panel resonator absorbers) هم برای این منظور مفید است.

      E  : برای کاهش بازتاب‌های صوتی از سقف، ترکیبی از مواد جاذب و پخشاگر در بالای ناحیه مانیتورینگ استفاده کنید.

      اشکال8 و 9

       

      حتما ببینید

      کنتراست: حمیدرضا یعقوبی(مهندس فنی بازنشسته)

      مریم خوشچهره مهندس حمید رضا یعقوبی        چهار سال پایان خدمت من در امورکارشناسی و …

      پاسخ دهید

      نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *