خانه / آموزش / تصویربردار تلویزیونی (شرایط ، ویژگی ها)

تصویربردار تلویزیونی (شرایط ، ویژگی ها)

نویسنده: سعید آتشین

«تصویربرداری» دومین شغل مهم در تولید فرم تلویزیونی است. پس از کارگردان محوری ترین فرد در تیم تولید، تصویربردار است. تصویربردار مسئول کار با مهمترین ابزار در تولید تلویزیونی است؛ دوربین! او باید از دوربین برای ارائه بهترین تصویر ممکن که مورد نظر کارگردان است استفاده کند. اگر تعریف شغل تصویربردار تلویزیونی را صرفا به عنوان کاربر Operator در نظر بگیریم، یعنی کسی که به عملکرد ابزار (دوربین و تجهیزات آن) تسلط دارد، تعریف ما ناقص است. در تعاریف استاندارد از این شغل با عناوینی از قبیل Cameraman و Camera Operator یاد می شود. کسی که دانش کافی از مبانی و قواعد فرم تلویزیونی دارد و از دوربین برای رسیدن به بهترین تصویر ممکن استفاده می کند.
برنامه سازی تلویزیونی براساس سبک ویدئونگاری Videography با دو روش اصلی انجام می شود؛
– روش تک دوربین Single Camera
– روش چند دوربین Multi Camera


تصویربردار در هرکدام از این روش ها، شرح وظایف و محدوده اختیارتی دارد که برخی مشابه و برخی متفاوت هستند. بنابراین قبل از شناخت وظایف تصویربردار باید بدانیم که او در کدام یک از دو روش فوق به کار مشغول خواهد شد.
آنچه که ما در دهه های اخیر در تلویزیون ایران شاهد بوده ایم ورود نسلی از تصویربرداران است که بدون گذراندن دوره های آموزشی بدو خدمت (تئوری و عملی) و حتی بدون حداقل دوره های کارآموزی وارد استودیوها شده اند. آموخته های این نسل آمیزه ای از آزمون و خطا، دریافت تجربیات شفاهی از همکاران نسل قبل و در نهایت، برخی دوره های ضمن خدمت است. آنچه که در این مطالب به آن خواهیم پرداخت ویژگی ها و مهارت های تصویربردار تلویزیونی با تمرکز بر روش چند دوربین است.
برنامه سازی با روش چند دوربین باتوجه به مکان تولید به دو بخش تقسیم می شود؛
– تولید استودیویی Studio Production
– تولید میدانی Field Production


تصویربردار تلویزیونی در هر دو روش حضور دارد و به عنوان یکی از اعضای تیم تولید و یکی از نفرات گروه تصویربرداران عمل می کند. این را اضافه کنید به نسلی از کارگردانان که به همین سیاق وارد حوزه تخصصی تولید تلویزیونی شده اند. (مراجعه شود به دو مقاله «جایگاه کارگردان در تلویزیون ایران» و «جای خالی کارگردان در تولیدات تلویزیونی ما» که در سایت نواک تی وی موجود است.)
مهمترین سوال در مورد تصویربردار تلویزیونی این است که او چه چیزهایی باید بداند؟ دانسته ها و بایسته های تصویربردار تلویزیونی را می توان در دو دسته کلی تقسیم کرد :
۱- دانش ها (شناخت تئوری)
۲- مهارت ها (تسلط عملی)

دانش ها :
مجموعه تئوری های مورد نیاز صنعت تصویربرداری چند دوربینه که کاربر دوربین تلویزیونی با آگاهی از آنها کیفیت بصری بالاتری را در قاب تصویر ارائه خواهد داد. درست است که تجربه عملی و حضور در فضای تولید مهمترین رکن پرورش یک تصویربردار تلویزیونی است اما شناخت تئوریک از قواعد و روش های تولید تصویر استاندارد باعث می شود که تصویربردار درک دقیق و عمیق تری نسبت به آنچه که انجام می دهد داشته باشد.
بدون تردید بخشی از آنچه که تصویربردار تلویزیونی باید بداند قواعدی است که در شغل کارگردانی مورد استفاده قرار می گیرد. به زبان دیگر درس های مشترک دوره آموزشی کارگردانی و تصویربرداری است. آموزه های مشترک باعث ایجاد زبان مشترک بین کارگردان و تصویربردار می شود و این مهم در ماحصل فعالیت آنها در تولید برنامه تلویزیونی بسیار موثر است. بنابراین در دوره های آموزش تصویربرداری بایستی واحدهای تئوری و عملی مورد نیاز تصویربردار از رشته تحصیلی کارگردانی وجود داشته باشد. این یک معادله دو طرفه است زیرا کارگردان نیز باید با زبان ابزار تولید تصویر (دوربین) آشنا باشد تا در هماهنگی آرمانی با تصویربردار قرار گیرد. گذراندن دوره آموزشی حداقل در مقطع کاردانی برای داوطلبان ورود به این حرفه لازم و ضروری است. اما دانش تئوری مورد نیاز تصویربردار تلویزیونی شامل چیست؟

Cameraman – 1950s

۱- شناخت اندازه نماها
۲- شناخت قواعد ترکیب بندی قاب
۳- شناخت مبانی کارگردانی
۴- شناخت مبانی نور و نورپردازی
۵- شناخت مجتمع تولید تلویزیونی
۶- شناخت سبک های تولید تلویزیونی
۷- شناخت فنی دوربین و لنز
۸- شناخت انواع ابزارهای جانبی دوربین

مهارت ها :
شامل مجموعه مهارت های عملی برای استفاده مؤثر از دوربین در جهت ارائه تصویر مناسب و مطابق با خواسته کارگردان است. دوره های آموزشی باید ترکیبی از واحد های تئوری (دانش ها) و واحدهای عملی (مهارت ها) باشند بدین معنی که دانشجوی این رشته همراه با کسب آموزه های تئوری بتواند کاربرد عملی آنها را در حرفه خود تجربه کند و توانایی عملکرد صحیح با ابزار را بدست آورد. اما این مهارت ها شامل چیست؟


۱- تسلط بر عملکرد دوربین
۲- مهارت در انجام انواع حرکات ساده دوربین (حرکات درون لنز، حرکات برمحور ثابت و متحرک)
۳- مهارت انجام حرکات ترکیبی دوربین
۴- تسلط در کار با انواع سه پایه ها (ثابت، چرخدار، پدستال)
۵- تسلط در کار با ابزارهای حرکتی (کرین، استیدی کم و…)
۶- مهارت در کار با نور و انجام نورپردازی صحنه تلویزیونی
۷- توانایی برقراری ارتباط مؤثر با کارگردان و اجرای دستورالعمل ها
۸- مهارت های کار تیمی و هماهنگ شدن با اعضای تیم تولید
علاوه بر دانسته های تئوری و بایسته های عملی، فردی که قرار است وارد حرفه تصویربرداری شود باید ویژگی های فیزیکی و بهداشتی لازم را داشته باشد. تناسب اندام، قد حداقل ۱۷۵ سانتیمتر ، حس بینایی قوی و داشتن سلامت روانی و جسمی، بخشی از فاکتورهایی است که فرد را واجد شرایط ابتدایی ورود به این حرفه می نماید. در مدارس، دانشکده ها و مراکز آموزش رسانه و تولید تلویزیونی همراه با واحد های تئوری، استودیوهای مجهز به تجهیزات مدرن در اختیار دانشجویان قرار می گیرد تا آموخته های خود را در عرصه عمل بیازمایند و برای ورود به دنیای حرفه ای برنامه سازی تلویزیونی (در همه مشاغل) آمادگی لازم را کسب نمایند.

استودیوی دانشگاه بردفورد – انگلستان

دانشکده سانی بروم – آمریکا

دانشکده وست مینستر – آمریکا

دانشکده ارتباطات – دانشگاه وبستر – آمریکا

دانشگاه صداوسیما – ایران

دانشگاه لینکلن – آمریکا

حتما ببینید

وزنه برداری Weightlifting

– مسابقه‌ای که در آن ورزشکار هالتر (Barbell)ی را با بیشترین وزنه‌ای که می‌تواند، بالای …

4 نظر

  1. عرض ادب و احترام
    بسیار عالی
    مطالب مفید و مناسبی بود .
    سپاس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *