خانه / آموزش / راهنمای تنظیمات مانیتور صدا (بخش ا)

راهنمای تنظیمات مانیتور صدا (بخش ا)

سارا محمودان

مانیتور چیست؟

     پیش از تعریف مانیتورینگ صدا، بهتر است به تفاوت دو واژةHearing  (شنیدن) و listening (گوش کردن) بپردازیم.

شنوایی، فرآیند دریافت صدا با گوش است که صرفا فرایندی فیزیکی و طبیعی است. یعنی شنیدن و لرزشِ پرده گوش با توجه یا بدونِ توجه به صدا. اما گوش کردن فرآیندی فیزیکی-ذهنی است و به درک صدا توسط مغز گفته می‌شود. طی این فرآیند، گوش‏دادنِ با دقت به صدا و آغازِ درک مفهوم صدا صورت می‌پذیرد. اما گوش‏دادن و بررسی‏کردن صدا با دقت و توجه فراوان -با هدف کنترل صدا طی فرآیند ضبط و یا صداگذاری- را   Monitoring صدا می‏گویند.

 

مانیتور مرجع چیست؟

مانیتور مرجع، مانیتوری ا‌ست که مشخصات صوتیِ محتوای ضبط شده را همان‌گونه که هست بازتولید می‌کند. به این معنا که نه چیزی به آن اضافه و نه چیزی از آن حذف می‌کند. به عبارت دیگر، مانیتور نباید صدا را عوض کند. چنین مانیتوری باید در موقعیت مکانیِ مناسب با حداقل تأثیرات محیطی در اتاق قرار بگیرد. آنچه در نهایت ما می‌شنویم ترکیبی از توانایی گوش کردن، عملکرد مانیتور و آکوستیک اتاق است.

انتخاب مانیتور مناسب

توصیه شرکت Genelec  آن است که مانیتور‌ها براساس فاصله‌های معمول شنونده تا بلندگو و سطح فشار صدا انتخاب شوند.

در اینجا چند نکته برای تعریف فاصله شنوایی و شناسایی ناحیه‌ی بهینه مانیتورینگ ارائه شده است.

تعیین ناحیة شنوایی:

اتاق خود را به سه ناحیه مساوی تقسیم کنید؛ جلو، مرکز و عقب.

اولین پیشنهاد آن است که فاصلة فیزیکی بین گوش و بلندگوها تا حد ممکن کم باشد، این امر باعث بهبود کیفیت شنیدن صدا می‌شود.

برای موسیقی، ناحیه مانیتورینگ خود را در قسمت جلویی اتاق قرار دهید.

زاویه بین مانیتورهای چپ و راست باید ۶۰ درجه باشد. راستای پرتاب هر مانیتور باید به سمت گوش قرار گیرد. اما برای فیلم، ناحیه مانیتورینگ را در ناحیة عقب اتاق قرار دهید. دلیل این پیشنهاد آن است که برای مانیتورینگ فیلم به طور معمول از صفحات نمایش بزرگ استفاده می‌شود و از لحاظ بصری می بایست فاصلة بین بیننده و صفحه نمایش بیشتر باشد. اما همانطور که گفتیم فاصلة بلندگوها تا گوش باید کم باشد، بنابراین ناحیه مانیتورینگ بهتر است در یک سوم انتهایی اتاق قرار گیرد.(شکل ۱و ۲)

اما چنانچه صفحه نمایشی وجود ندارد و یا صفحه نمایش کوچک است، بسته به شکل اتاق، از دو حالت زیر می توان استفاده کرد(شکل ۳و ۴)

رزونانس اتاق بین سطوحِ آن را امواج ایستاده یا آمودهای اتاق می‌نامند. در حالت رزونانس، حداکثر فشار صدا در سطوحِ اتاق رخ می‌دهد. بنابراین مکان گوش دادن می‌بایست حداقل یک متر از دیوارها فاصله داشته باشد تا از منطقه حداکثر فشار، دور باشد.(شکل۵)

پیشنهاد بعدی آن است که محور تقارن چپ و راست اتاق خود را پیدا کنید و ناحیه مونیتورینگ را به طور متقارن نسبت به محور تقارن اتاق قرار دهید. دقیق‌ترین تصویرسازیِ استریو (Stereo Imaging)  زمانی بدست می‌آید که بازتاب بلندگوهای راست و چپ در یک جفت بلندگوی استریو کاملاً شبیه به هم باشند و این حالت زمانی رُخ می‌دهد کـه بلندگوها از نزدیکترین دیوارهایِ کنـاری و نیز از دیوار پشتی به یک فاصله باشند و همچنین در ارتفاعی یکسان از سطح زمین قرار گرفته باشند و شنونده نیز می‌بایست در محورِ تقارنِ چپ و راستِ بلندگوها قرار گرفته باشد.(شکل ۶)

برای سیستم های معمولی ۲way، توصیه می‌شود که ارتفاع محور آکوستیکیِ مانیتور از کف، هم تراز با سطح گوش باشد، که به طور معمول بین ۱٫۲ تا ۱٫۴ متر از کف می‌شود. برای بازتولید صدای استریو و چند کانالة استاندارد، مانیتورها را آنقدر بالا قرار ندهید که مجبور شوید شیب هدف‌گیری مانیتور را بیش از ۱۵ درجه تنظیم کنید. در صورت قرار گرفتن مانیتورها در ارتفاع بالاتر هرچه شیب کمتر باشد، بازتاب های کف به حداقل می‌رسد.

 مانیتورها همیشه باید نسبت به موقعیت گوش هدف گیری شوند. هرچه مانیتور از کف زمین بالاتر باشد، بازتاب‌هایی که باعث بی‌نظمی پاسخ فرکانسی می‌شوند، کمتر خواهند شد.  با این حال، باید از قرار دادن بلندگو در نیمه ارتفاع اتاق اجتناب شود، زیرا در فرکانس‌های پایین که به صورت کروی منتشر می شوند، سقف به طور معمول یک سطح بازتابنده است.(شکل۷)

صدای دریافتی توسط شنونده افزایش می‌یابد و هنگامی که صدای بازتاب شده نسبت به صدای مستقیم در فاز مخالف باشد، میزان صدای دریافتی کاهش می‌یابد. اگر سطوح اتاق با هدف پخشاگری انرژی صدا طراحی نشده باشد، بیشتر انرژی صدای بازتاب شده از سطوح منعکس کننده  با همان زاویه‌ای که تابیده شده‌اند، بازتاب می‌شوند. بنابراین می‌بایست از قرار دادن مانیتورها در محلی که صدای بازتابیده شده از دیوارهای جانبی، سقف و کف به طور مستقیم به سمت گوش باشند، اجتناب کرد.(شکل۸)

زمانی که ابعادِ اتاق متناسب با طولِ موج باشد، انرژی صـدا دچارِ رزونانس (تشدید) می‌شود که بصورتِ امواجِ ایستـا با نقاطِ گـره و شکم در محل‌های معینی از اتاق تشکیل می‌شوند. محل قرارگیری بلندگوها در اتاق، در مقدارِ انرژی جمع‌شده حاصل از رزونانس آمودهای اتاق و این که چقدر قابل شنیدن باشد موثر است. تغییر مکان بلندگو می‌تواند به کاهشِ ترازِ رزونانس‌های مشکل‌سـاز آمودهای اتاق کمک کند. مکان گوش دادن نیز ممکن است نسبت به رزونانس آمودهای اتاق در حالت مناسبی قرار نگرفته باشد. اگر  محلِ گوش دادن در نقاطِ تشکیل گـرة بعضی از آمودهای اتاق قرارگیرد ترازِ فرکانسِ رزونانس آن پایین می‌آید که در اصطلاح فرکانس‌هـا گُم می‌شوند.در این حالت، تغییر محل شنیدن به سمت جلو یا عقب می‌تواند مشکل را حل کند.

 

حتما ببینید

تصویربردار تلویزیونی (شرایط ، ویژگی ها)

«تصویربرداری» دومین شغل مهم در تولید فرم تلویزیونی است. پس از کارگردان محوری ترین فرد …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *