خانه / کارگردانی / خداحافظی با دوربین کـلـاسـیـکِ شماره سه در پوشش تلویزیونی فوتبال(بخش اول)

خداحافظی با دوربین کـلـاسـیـکِ شماره سه در پوشش تلویزیونی فوتبال(بخش اول)

نویسنده: حامد سوری

ایوان کِری« (Ivan Cury) در کتابِ «کارگردانی و تهیه‌کنندگی در تلویزیون»(Directing & Producing for Television)  حداقل تعداد دوربین برای پوشش مسابقه فوتبال را چهار دوربین می‌داند (نسخه سوم کتاب سال 2017). دوربین یک و دو، کنار هم و در ارتفاع مناسب از سطح زمین و دوربین سه و چهار در کنار زمین قرار دارند. فاصله دوربین سه و چهار به نوع ورزش بستگی دارد. در شکل 1 چیدمان پیشنهادی ایوان کِری برای مسابقه فوتبال را مشاهده می‌کنید.

شکل 2) چیدمان حداقلی (پنج دوربینی) برای پوشش مسابقه فوتبال براساس کتاب جِیم اُوِنز

اما منظور مقاله این چیدمان و دوربین شماره سه آن در شکل 1 نـیست. براساسِ توصیة جِیم اُوِنز (Jim Owens)  نویسندة کتابِ “Television Sports Production”به‌صورتِ مستقل و یکی از نویسندگان کتاب‌هایِ مرجع “Video Production Handbook” و “Television Production”‌به‌همراه «جرالد میلرسونِ»مشهور، حداقل تعداد دوربین برای پخشِ زندة مسابقة فوتبال « پنج» دوربین است. شکل2 چیدمان اشاره شده در کتاب تولید برنامه‌های ورزشی در تلویزیون (نسخه پنجم کتاب سال 2016) را نشان می‌دهد.

منظور این مقاله از دوربین شماره سه، دوربین وسطِ زمین (Center Camera)  و کنار خط طولی است (دوربین محصور در کادر مستطیلِ قرمز رنگ). قبل از ارائه شرح وظایفِ اصلی دوربین سه، ذکر این نکته ضروری است که براساسِ دستورالعملِAFC  و البته FIFA دوربین‌های پرتابل کنار زمین در سمت چپ و راست (شکل 2)  فقط در محدوده زرد رنگ مشخص شده در شکلِ3 می‌توانند حرکت کنند و پوشش نقاط غیر از این محدوده باید توسط دوربین‌های دیگر و با چیدمانی دیگر انجام شود. براساسِ نوشتارِ جِیم اُوِنز(Jim Owens)  شرح وظایفِ کلاسیکِ دوربین سـه به قرار زیر است (جدول 1):

شکل 3) محدوده زرد رنگ که دوربین پرتابل، از سوت شروع بازی تا پایان، مجاز به حرکت در آن محدوده است.

با توجه به اینکه این دوربین جلوی دید ناظر، داور چهارم و مربیان را می‌گرفت، در بسیاری از لیگ‌ها روی پایه- صندلی چرخانِ (برای اطلاع بیشتر به مقاله آقای سعید آتشین در شماره 88 نشریه تخصصی بسامدمراجعه کنید) با ارتفاع حداکثر یک و نیم متر نصب می‌شد، تا مانع دید ایشان نـشود. چرا از فعل گذشتة «نصب می‌شد» استفاده کردم؟ برای اینکه این روزها در بسیاری از لیگ‌ها دیگر از وجودِ دوربین در این جـایـگـاهِ کـلـاسـیـک، خبری نـیست. دلیل این حذف یا کم رونق شدنِ استفاده از این دوربین (در بسیاری از لیگ‌ها و مسابقات هنوز حذف نـشـده است، اما پیش‌بینیِ کاملاً شخصی بنده حذف کامل آن درمسابقات با کمتر از 10 دوربین است)،  وجودِ مانیتور برای داور وسط، اتاقک و وظایفِ جدید برای داور چهارم و ناظر بازی و… است. شرح وظایف این دوربین (دوربین شماره سـه) و مشکلات حذف آن از دید تعدادی از همکاران با تخصص در حوزه پوشش تلویزیونیِ ورزش در ادامه آمده است:

*آقای شهرام حبیب الهی (مرکز مازندران)

دوربین3 در تراز پایین نزدیک به کنارزمین بین دو نیمکت به ارتفاع یک ونیم نصب می‌شود و تصویربردار به حالت نشسته با آن کارکرده و باید نمای بسته از بازی، بازیکنان و داور را به صورت هم تراز با ایشان پوشش دهد.

حرکات پان و تیلت نیز ازجمله کاربری هایش است.  حذف آن به دلیل نبود اوربیتر یا قدم زدن عوامل اجرایی مقابل آن می‌‌تواند در پوشش کل روایت برای بیننده آگاه برنامه‌‌های ورزشی نقیصه‌ای محسوس باشد و امکان جایگزینی برایش نیست، حتی اگر در ظاهر قرار شود از سایر دوربین‌‌ها برای انجام دادن وظایف دوربین سه استفاده کنیم.

*آقای رضا واله (مرکز آبادان)

امکان حذف آن عملا غیر ممکن است. به یک جمله بسنده می‌کنم: چَشم بیننده برای حضور نزدیک تر به اتفاقات درون زمین

*آقای علی خزایی (مرکز کرمان)

ما برای یکی از بازی های گل گهر سیرجان دوربین ۳ را در همان ارتفاع پایین و روبه روی خط وسط قرار دادیم. اما مشکل اصلی ما این بود که کورس‌‌های کنار خط را نمی‌‌توانستیم پوشش بدهیم. چون یا کمک اول داخل قاب قرار می‌‌گرفت یا مربی یا داور چهارم. از آن به بعد دو دوربین دیگر  کنار خط طولی قرار می‌‌دهیم تا هم نقطه کرنر را داشته باشیم، هم کورس‌‌ها را از دست ندهیم.

*آقای محسن حیدری کائیدان (مرکز خوزستان)

دوربین ۳ (وسط) بسیاری از نماهای لب خط رو پوشش می‌دهد و اگر بخواهیم آن را حذف کنیم باید دو دوربین جایگزین آن کنیم. دو ‌دوربین که نماهای از دست رفته رو جبران کنند. اگر همان جا در ارتفاع پایین قرار داده شود، نمای خاص خودش را دارد: زیرا وسط زمین قرار دارد و پوشش یکسانی از دو طرف زمین ارائه می‌‌کند. البته با مزاحمت های داور و … در کادر، ولی نمای قابل توجهی دارد، که منحصر به این دوربین و این موقعیت مکانی است. تعداد بالای دوربین برای واحدهای سیار شهرستان‌‌ها مشکل دیگری است که باید حل بشود و همچنین تعداد بیشتر لنز تله (حداقل سه لنز) که بیشتر مراکز، هیچکدام را ندارند. ورودی منابع میکسر واحدهای سیار هم کم است و حتی مانیتورشدن دوربین ها در واحد برای کارگردان دردسر ساز هستند.

امّا توضیح دلایل حذف یا دور شدنِ این دوربین از محل کلاسیک یا همیشگی استقرار آن:

شکل4) مانیتور کمک داور ویدئویی (VAR) ، نزدیک محل قرارگیری و مانورِ دوربین سـه

1) شواهد از حذف یا تغـییر محـلِ کلاسیک این دوربین به دلیل استفاده از کمک داور ویدئویی (VAR)  خبر می‌‌دهد. داور وسط آخرین ویدئوی مورد بحثِ تیم کمک داوری ویدئویی را از مانیتور کنار زمین می‌بیند و با میکروفن‌‌/ هدفون بی‌‌سیم خود با داوران گفتگو می‌کند. این مانیتور در بیشتر موارد (نه همیشه) نزدیک و پشتِ اتاقک داور چهارم قرار می‌‌گیرد (شکل4)  و فضای استقرار/ حرکتیِ دوربین سه را محدود می‌‌کند.

شکل5) داورِ چـهـارمِ همواره ایستاده (دیدار رئال مادرید- بارسلونا 11 اسفند 98)

2) داور چهارم هم که مدتی است در محدوده حرکتی کوچک (دقیقاً کنار و روبروی خط وسط) به‌‌طور دائم، جلوی لنز دوربین سـه می‌‌ایستد. با حرکت بازی به هر سمت، داور چهارم هم همانند لـنـزِ دوربین سه به آن سمت حرکت می‌‌کند و پشتِ داور چهارم همواره در قاب دوربین سـه قرار دارد (شکل 5). به این داور چهارم، دو سرمربی و ناظر بازی را هم اضافه کنید.

شکل 6) داورِ چـهـارمِ همواره ایستاده و اتاقک مربوط به او (دیدار خنت و اندرلخت- لیگ بلژیک 2020)

در شکل6 محل قرارگیری داور چهارم و اتاقک تجهیزات‌‌اش در نمایی باز دیده می‌‌شود. در این شرایط آیا جایی برای مانور و ارائه تصاویر نـاب با این دوربین (دوربین سـه) وجود دارد؟

ادامه این مطلب را در شماره بعد بخوانید.

 

حتما ببینید

نقد دکور برنامه‌های تحویل سال 98

همه ساله شبکه‌های مختلف تلویزیونی در کشورمان برنامه‌های ویژه‌ای را برای تحویل سال و ایجاد …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *