خانه / نور و تصویر / تصویربرداری / آشنایی با مانت‌های EF-PL(بخش اول)

آشنایی با مانت‌های EF-PL(بخش اول)

نویسنده: امیررضا شفاعی

امروزه با وجود تنوع زیاد دوربین‌های عکاسی و تصویربرداری دیجیتال، یکی از معضلات در خرید لنز مناسب برای دوربین، نداشتن اطلاعات دقیق و نبودِ شناخت کافی در خصوص نوع مانت لنزها است.

«مانت لنز»  بخشی است که رابطه مکانیکی و الکترونیکی بین لنز و دوربین برقرار می‌کند و بیشتر تولیدکنندگان از مانت‌های ویژه خودشان استفاده می‌کنند؛ از این روی به طور معمول نمی‌توان لنزهای تولیدی شرکتی را برای دوربین‌های شرکت‌های دیگر استفاده کرد.

شکل 1)

البته استثناهایی هم هست. برای مثال «الیمپوس»  و «پاناسونیک» برای دوربین‌هایشان از مانت مشترکی استفاده می‌کنند. اما شرکت‌‌هایی مانند «تامرون»، «سیگما» و «توکینا» مانت‌های مختلفی برای لنزهایشان معرفی کرده‌اند.(شکل1)

مانت چیست؟

شکل 2)

به زبان ساده، به دهانه‌ای که روی دوربین‌های با امکان تعویض لنز قرار دارد، مانت می‌گویند. این دهانه جایی است که لنز‌های مختلف می‌توانند به آن متصل شوند و اندازه و شکل و عمق آن، در برند‌های مختلف دوربین‌ها (مانند کانن، نیکون، سونی و …) با هم متفاوت و منحصر به همان برند است. در گذشته، مانت‌ دوربین‌ها فقط محلی برای اتصال مکانیکی  دوربین و لنز بود.  چیزی شبیه به پیچ و مهره که لنز‌ها با لبه پیچ مانند خودشان می‌توانستند روی آن بپیچند و به دوربین وصل شوند. اما با گذشت زمان و پیشرفت دوربین‌ها، این محل فقط گیره‌ای برای اتصال لنز نبود.(شکل2)

نوع مانت یا دهانه لنز یکی از مشخصه‌های کلیدی هر دوربین با قابلیت تعویض لنز است.

چه بسا دوربینی قابلیت تعویض لنز داشته باشد، اما لنزهای موجود با دهانه لنز دوربین تناسب نداشته یا لنزهای موجود، کیفیت پایینی داشته باشند. در حال حاضر دهها استاندارد برای دهانه لنز دوربین وجود دارد. به طور معمول شرکت‌‌های سازنده دوربین که سازنده لنز هم هستند، استاندارد خاصی برای دوربین‌های خود تعریف می‌کنند و در مواردی بر اساس نیاز، این استانداردها برای دوربین‌های هر شرکت به چند مورد می‌رسد.

برای مثال شرکت‌ «کانن«  در سال 2012 همزمان با معرفی اولین دوربین بدون آینه خود یعنی EOS M  ، استاندارد جدیدی به نام      EF-M  همراه با 2 لنز جدید برای آن معرفی کرد. زیرا این دوربین حسگری هم اندازه با دوربین‌های DSLR  غیرفول‌فریم داشت. در صورتی که از دهانه لنز EF-S   که مختص دوربین‌های DSLR  غیر فول‌فریم کانن است برای این دوربین استفاده می‌شد، فاصله ایجاد تصویر با مشخصات درج شده روی لنز یا Flange focal distance  آن لنزها طراحان را مجبور می‌کرد، دوربینی با ضخامت بیشتر و اندازه بزرگتر تولید کنند. پس کانن استانداردی جدید برای لنزهای این سری تعریف کرد.

از سوی دیگر بسیاری از تولیدکننده‌های دوربین تصویربرداری، تولیدکننده لنز نیستند و بر روی بدنه‌ دوربین‌های تولیدی خود از مانت‌های استاندارد دیگر شرکت‌‌ها استفاده می‌کنند و در مواردی دوربین‌های خود را با چندین مانت ارائه می‌کنند تا بیشترین سازگاری میان لنز و بدنه ایجاد شود. برای مثال شرکت‌ »بلک مجیک« دوربین‌های تصویربرداری خود را با مانت‌های EF، PL  و MFT  ارائه می‌کند و به طور معمول تفاوت قیمت چندانی بین یک مدل دوربین با مانت مختلف وجود ندارد.

(lens-mount (Custom

مانت‌های EF، PL  و MFT ، رایج ترین مانت‌دوربین‌های تصویربرداری هستند. اما کدام یک بر دیگری ارجحیت دارد؟

شکل 3)

مانت MFT  که مخفف Micro Four Thirds system  یا سیستم میکروچهارسوم است، برپایة استانداردی است که المپوس و پاناسونیک  در سال 2008 عرضه کردند. این مانت  با Flange focal distance  بسیار کوتاه به سازندگان اجازه می‌دهد، دوربین‌ها و لنزهایی کوچکتر و در نتیجه ارزان‌تر بسازند.(شکل3)

این مانت جدید به سرعت محبوب شد و هم اکنون لنزهای با کیفیت و سبکی بر پایه آن موجود است. تاجایی که برخی شرکت‌ها مثل بلک مجیک برخی دوربین‌های کاملاً سینمایی و حرفه‌ای خود را با این استاندارد عرضه می‌کنند. حتیGoPro   این استاندارد را برای اولین محصول با قابلیت تعویض لنز خود یعنیE1   برگزیده است.

E-Mount

از دیگر مانت‌های رایج برای دوربین‌های تصویربرداری، مانت   EF(Electro)-Focus  کانن- با قابلیت فوکوس الکترونیکی- است. این ویژگی در زمان معرفی استانداردEF (سال 1987)، قابلیت برجسته‌ای برای لنزها بود. این استاندارد به طور خاص برای دوربین‌های عکاسی معرفی شد. اما با افزایش کیفیت تصویربرداری دوربین‌های کانن و محبوبیت این دوربین‌ در میان تصویربرداران حرفه‌ای و به تبع آن ساخت لنزهای باکیفیت مناسب برای تصویربرداری در شرکت کانن، به استانداردی رایج برای دوربین‌های تصویربرداری تبدیل شد.

استاندارد(PL(Positive Lock

 این استاندارد که حرفه‌ای‌ترین استاندارد سینمایی است، در سال 1982 در شرکت ARRI (بزرگترین تولیدکننده تجهیزات سینمایی دنیا)، به عنوان جایگزینArri bayonet  با flange focal distance  برابر با آن، برای دوربین‌های فیلمبرداری 16 و 35 میلیمتری عرضه شد. استانداردی مناسب برای لنزهای بزرگ و سنگین سینمایی که محبوبیت لنزهای آن به قدری است که حتی کانن که خود تولید‌کننده لنزهای سینمایی است، دوربین‌های سینمایی خود را علاوه بر مانت EF  با مانت PL  هم عرضه می‌کند. در مجموع اگر قرار باشد سازندگان دوربین‌های حرفه‌ای سینمایی با حسگر سوپر35 (که خود تولید کننده لنز نیستند) مانتی را برای دوربین‌های خود برگزینند، استاندارد PL  را انتخاب می‌کنند،‌به استثنای پاناویژن که استانداردPV مخصوص به خود را دارد.

قطر داخلی مانت

این اندازه در واقع قطر دقیق مانت، فارغ از ضخامت لبه‌های دندانه‌های لنز است. این همان اندازه‌ای است که سازندگان دوربین به طور معمول با عنوان قطر دهانه لنز از آن یاد می‌کنند و بیشتر وب‌سایت‌ها و نشریات نیز به عنوان اندازه دقیق، در محاسبات خود بین مانت‌های مختلف از آن استفاده می‌کنند.

شکل 4)

در شکل 4 می‌بینید که اندازه داخلی مانت‌ نیکون‌F، ۴۷ میلی‌متر است.

قطر خارجی مانت

شکل 5)

قطر خارجی مانت هیچ ربطی به میزان نور ورودی یا زاویه دید لنز ندارد. بلکه در واقع به عنوان محل اتصال لنز و اندازه آن، به عنوان اندازه انتهای لنز‌ها به کار می‌رود. طبیعی است این مقدار نیز در دوربین‌های مختلف متفاوت است، اما بزرگی و کوچکی آن می‌تواند بر اندازه دوربین‌ها تأثیر بگذارد. در دوربین‌های DSLR  که بدنه‌های به نسبت بزرگی دارند، اندازة قطر خارجی  اهمیت چندانی ندارد، اما دوربین‌های بدون آینه فول‌فریم که شرکت‌های تولید کننده مجبورند به رغم بزرگی این دهانه، اندازة بدنه دوربین را تا حد ممکن کوچک نگه دارند،  اهمیت زیادی دارد. شکل5  نشان می‌دهد که این دهانه روی دوربین‌های نیکون سریF،  برابر ۵۷ میلی‌متر است.

فاصله فلنج 

فاصله فلنج که ما آن را در متون انگلیسی با نام‌های” flange focal distance”، “flange back distance”   یا حتی “register” می‌شناسیم، فاصله دقیق بین آخرین لبة لنز (دقیقاً لبه فیزیکی لنز، وقتی که آن را از بغل نگاه می‌کنیم) تا روی سطح حسگر یا فیلم نگاتیو داخل دوربین است. این فاصله هم دقیقاً مانند قطر مانت و مشخصاتی که گفتیم، در دوربین‌های مختلف، متفاوت است.

شکل 6)

در مجموع و با توجه به اینکه برخی دوربین‌های تصویربرداری با  استانداردهای مختلف ارائه می‌شوند، انتخاب مانت اهمیت ویژه‌ای دارد. با توجه به وجود لنزهای با کیفیت برای تمام استانداردهای ذکرشده، آنچه به طور قطع، بیش از همه بر این انتخاب تاثیر می‌گذارد، لنزهای از پیش خریداری شده توسط کاربر و یا تنوع لنزهای موجود در بازار (به خصوص برای اجاره) است. ضمن اینکه استانداردهای جدیدی مثل E-Mount  سونی -به رغم تفاوت‌های ظاهری با این استانداردها- به گونه‌ای طراحی شده‌اند که با مبدل‌های ساده و بدون شیشه، برپایه استاندارهای قدیمی‌تر با لنزهای موجود  سازگارند. در نتیجه بیش از اینکه مانت عامل انتخاب لنز باشد، این لنزهای در دسترس و مناسب هستند که دلیل انتخاب یک استاندارد خاص برای مانت دوربین هستند.(شکل6)

ادامه این مطلب را در شماره بعد بخوانید

 

حتما ببینید

هوش مصنوعی در تولید تلویزیونی(برنامه گفتگومحور)

      مقدمه: هوش مصنوعی (AI)  و یادگیری ماشین (ML)  می‌تواند به طور قابل ملاحظه‌ای …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *