خانه / کارگردانی / کارگردانی تلویزیونی / پوشش تلویزیونی مسابقه قایقرانیِ مارپیچ در آب‌های خروشان(بخش اول)

پوشش تلویزیونی مسابقه قایقرانیِ مارپیچ در آب‌های خروشان(بخش اول)

نویسنده: سعید آتشین

شکل 1)

قایقرانی در آب‌های خروشان1 یکی از 6 رشته ورزش قایقرانی (آب‌های آرام، بادبانی، کانوپولو، قایق اژدها و روئینگ) است که مسابقات آن با سه نوع قایق کانو2، کایاک3 و رَفت4 در مسیرهای طبیعی و مصنوعی برگزار ‌می‌شود. مسابقه در آب‌های خروشان، خود شامل چند زیر رشته از جمله سرعت5، استقامت6، مارپیچ7 و .. است. قایق “کانو”  دارا پاروی یکطرفه و قایق “کایاک”  پاروی دوطرفه دارد و قایق‌های بادی نیز با نام “رَفت”  شناخته ‌می‌شوند.(شکل1)

شکل 2) مسیر قایقرانی مارپیچ در مجموعه ورزش‌های آبی وین – اتریش

مسابقه مارپیچ :

قایقرانی مارپیچ در آب‌های خروشان که جزء رشته‌های المپیکی است، در مسابقات مهم و رسمی ‌بیشتر در مسیرهای مصنوعی برگزار ‌می‌شود. طول مسیر حداقل 250 و حداکثر 600 متر و شامل 18 تا 25 دروازه است که قایقرانان باید از بین آنها عبور کنند. برندة مسابقه کسی است که درکمترین زمان ممکن و باکمترین خطا این مسیر را طی کند. مسیر مسابقه به صورت پلکانی طراحی ‌می‌شود، بنابراین حجم و شدت جریان آب در نقاطی که پله وجود دارد بیشتر خواهد بود. دروازه‌ها نیز با توجه به همین نکته جاگذاری و نصب ‌می‌شوند تا قایقرانان با توجه به شدت جریان آب و جایگاه دروازه‌ها با چالشی هیجان انگیز و رقابتی مواجه باشد. دروازه‌ها با دو رنگ سبز و قرمز مشخص می‌شوند و ورزشکاران باید در طول حرکت در مسیر، قایق را از بین میله‌های دروازه عبور دهند. با این تفاوت که قایقرانان باید از دروازه‌های سبز در جهت جریان آب و از دروازه‌های قرمز برخلاف جریان آب عبور کنند. ‌بیشتر دروازه‌ها سبز هستند و در نقاطی قرار دارند که شدت جریان آب بیشتر است. 6 یا 7 دروازه قرمز که در مسیر وجود دارند در نقاطی هستند که جریان آب حرکت آرام تری دارد. (شکل2)

شکل 3) مسیر مصنوعی با جریان آب مدار بسته – المپیک 2012 لندن
شکل 4) مسیر مصنوعی با جریان آب پیوسته به رودخانه- مسابقات جهانی مارپیچ 2018 کراکوف – لهستان

در مسیرهای مصنوعی ممکن است آب در یک مدار بسته حرکت کند و از انتهای مسیر به سمت نقطه شروعِ مسابقه، پمپاژ شود و یا اینکه مسیر مصنوعی در کنار رودخانه ساخته شود و بخشی از آب رودخانه به سمت مسیر مصنوعی هدایت شود و در انتها دوباره به رودخانه بازگردد. در مسابقات مارپیچ المپیک لندن 2012 و ریو 2016  از مسیر‌های نوع اول استفاده شده اما در مسابقات جهانی 2018 لهستان، مسیر مصنوعی، موازی با رودخانه ساخته شده  بود.(شکل3و4)

شکل 5) مسیر طبیعی در مسابقات قهرمانی زیر 23 سال آسیا 2018– کرج

در مسیرهای طبیعی، بخشی از مسیر اصلیِ رودخانه با توجه به موانع و شدت جریان آب، انتخاب شده و برای مسابقه آماده ‌می‌شود. در مسیرهای طبیعی، کنترل محیط، عوارض طبیعی و همچنین شدت جریان رودخانه نسبت به مسیر‌های مصنوعی مشکل‌تر است. (شکل5)

دوربین گذاری :

پوشش تلویزیونی مسابقات قایقرانیِ مارپیچ در آب‌های خروشان با مجموعه‌ای از دوربین‌های ثابت و متحرک انجام ‌می‌شود. دوربین‌های اصلی که برپایه ثابت قرار دارند، همواره در یک سمتِ مسیر مسابقه قرار می‌گیرند تا قانون “تداومِ جهت در حرکت” رعایت شود. بدین معنی که در تمام تصاویر ارائه شده از جریان مسابقه، جهت حرکت سوژه باید به یک سمت باشد.

شکل 6) جایگاه تقریبی دوربین‌های اصلی و حرکت آهسته در مسیر مصنوعی مسابقه مارپیچ

به طور مثال دوربین‌گذاری در المپیک لندن در جهت چپ به راست و در المپیک ریو از راست به چپ انجام شده بود. دوربین‌های دیگر ‌می‌تواند شامل دوربین بازوی متحرک8، دوربین کنترلیِ‌ریلی9، دوربین عنکبوتی10 و گاهی دوربین پروازی11 باشد. در کنار اینها دوربین‌هایی که تصاویر آهسته12 و تصاویر بسیار آهسته13 ارائه ‌می‌دهند نیز برای تکرار لحظات خاص، استفاده ‌می‌شود.(شکل6)

دوربین‌های اصلی با فاصله از یکدیگر و در نقاطی از مسیر قرار می‌گیرند که بتوانند حداقل دو دروازه سبز و یک دروازه قرمز را پوشش دهند. باتوجه به سرعت بالای مسابقه و در نتیجه تحرک زیاد سوژه (قایق و قایقران) تصویربردارانِ دوربین‌های اصلی باید از مهارت و آمادگی مناسب برای دنبال کردن جریان مسابقه (در محدوده‌ای که وظیفه پوشش آن را دارند) برخوردار باشند. برای دوربین‌های حرکت آهسته که نماهای بسته‌تری از قایق و قایقرانان ارائه می‌دهند، این امکان وجود دارد تا در سمت مقابل مسیر مسابقه قرار بگیرند. زیرا جهت حرکت در نماهای بسته مشخص نیست. معمولا دوربین‌های حرکت آهسته روی دروازه‌های قرمز تمرکز بیشتری دارند. زیرا عبور از آنها  مشکل تر و با خطاهای احتمالی بیشتری همراه است.

قاب بندی و کارگردانی :

به طور خلاصه تولید برنامه تلویزیونی از مسابقات قایقرانی در آب‌های خروشان شامل دنبال کردن قایقرانان در مسیر مسابقه است به شکلی که حرکت قایق در تمامی نقاط مسیر پوشش داده شود. آنچه که بر این تعریفِ کلی اضافه ‌می‌شود براساس تعداد و نوع دوربین‌های واحد پوشش دهنده و خلاقیت کارگردان و تصویربرداران ‌می‌تواند فرم‌های مختلف و متفاوتی داشته باشد.

شکل 7) نمای معرف در المپیک 2012 لندن

  نمای معرف

اولین قاب در شروع مسابقه است که نمای باز که محل برگزاری، جایگاه تماشاگران و … را نشان ‌می‌دهد و امکان حک اطلاعات مسابقه از جمله نوع مسابقه، نوع قایق و مشخصات ورزشکاران برروی آن وجود دارد.(شکل7)

شکل 8) نمای معرفی همراه با حک مشخصات ورزشکار در مسابقات جهانی 2018 لهستان و المپیک 2012 لندن

نمای معرفی ورزشکار :

معمولا توسط اولین دوربین اصلی گرفته ‌می‌شود و چهره ورزشکار را به بیننده معرفی ‌می‌کند. اندازه آن ‌می‌تواند از نمای متوسط تا نمای کاملِ ورزشکار و قایق، متغیر باشد.(شکل8)

شکل 9) نمای شروع – دوربین کنترلیِ ریلی – المپیک 2012 لندن

نمای شروع :

معمولا نقطه شروع در محدوده‌ای است که جریان آب، آرام است و پس از طی یک مسیر چند متری به اولین پله   ‌می‌رسد. نخستین نما از جریان مسابقه توسط دوربین اصلیِ اول گرفته می‌شود و از لحظه شروع حرکت قایقران تا اولین دروازه‌ها را پوشش ‌می‌دهد.(شکل9)

ادامه این مطلب را در شمارة آتی بخوانید.


  1. Wild water / White water
  2. Canoe
  3. Kayak
  4. Raft
  5. Sprint
  6. Down River
  7. Slalom
  8. Crane Cam
  9. Robotic Rail Cam
  10. Spider Cam
  11. Drone Cam
  12. S.M : Slow Motion
  13. S.S.M : Super Slow Motion

حتما ببینید

نقد دکور برنامه‌های تحویل سال 98

همه ساله شبکه‌های مختلف تلویزیونی در کشورمان برنامه‌های ویژه‌ای را برای تحویل سال و ایجاد …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *