خانه / فیلمنامه و متن / هدایت نابازیگران و بازیگران

هدایت نابازیگران و بازیگران

نویسنده: حامد توکل

کار با نابازیگران هم ‌می‌تواند رضایت بخش باشد، هم کلافه‌کننده‌. نابازیگر ممکن است در نقش خود بسیار طبیعی جلوه کند، اما در عوض با جنبه‌های فنی مهارت‌های بازیگری آشنایی نداشته باشد‌.  کار کردن برای کشف شخصیت، تداوم اجرا، ضبط صحنه به صورت ناپیوسته و حتی علائم اشاره، ممکن است برای او تازگی داشته باشد‌. در چنین حالتی کارگردان باید بسیار صبور باشد و روال کار را در هر قدم توضیح دهد‌.

به نابازیگر ‌می‌توان اجازه داد فیلمنامه را بخواند، به این معنا که از نابازیگر خواست تا مانند کارگردان جملات را تکرار کند و قبل از گفتن هر جمله به آن فکر کند‌.

اما نکاتی درخصوص هدایت نابازیگران:

  1. صبور باشید و زمان بیشتری را به انتخاب نابازیگران اختصاص دهید‌.
  2. مشخصات نابازیگران را به دقت ارزیابی کنید‌. نقاط قوت و ضعف آنان را پیدا کنید‌. ویژگی‌های فیزیکی و شخصیتی آنها را شناسایی کنید‌. آیا آنها خوش مشرب و پر انرژی هستند؟ آیا قامت مناسبی دارند و با اعتماد به نفس راه ‌می‌روند؟ آیا برقرار کردن ارتباط چشمی همزمان با گفتن دیالوگ‌ها برای آنها مشکل نیست؟ آیا در حین صحبت کردن از حرکات دست استفاده ‌می‌کنند؟
  3. موقعیت خود را ارزیابی کنید‌. هدف شما از ساخت فیلم چیست؟ آیا ‌می‌خواهید محصول فروش خوبی داشته باشد یا دغدغة انتقال پیام دارید؟ تعیین این هدف به شما کمک می‌‌کند تا رویکرد خود را در هدایت نابازیگر تعیین کنید.
  4. محیط فیلمبرداری را ارزیابی کنید‌. آیا محل فیلمبرداری، دفتر شرکتی شلوغ با حضور همکاران بازیگرتان است؟ آیا در فضایی باز در کنار عوامل و با حواس پرتی زیاد فیلمبرداری ‌می‌کنید؟ آیا در استودیوی حرفه‌ای ضبط ‌می‌کنید؟ چالش‌های محیط به کارگردان کمک ‌می‌کند تا به بازیگران و نابازیگران کمک ‌کند تا با هیجان موقعیت خود، دست و پنجه نرم کنند‌.
  5. دوربین هر دو طرف لنز را ‌می‌بیند یعنی انرژی کارگردان و عوامل پشت صحنه، به نابازیگر مقابل دوربین منتقل ‌می‌شود، پس کارگردان باید رویکرد مثبتی داشته باشد‌. 
  6. اطلاعات لازم را به نابازیگر بدهید‌. ذهنی باز داشته باشید و تشریح کنید اطراف آنها چه ‌می‌گذرد، چون آنها قبلا در چنین موقعیتی قرار نگرفته‌اند‌.
  7. نابازیگرها را در فرآیند فیلمبرداری سهیم کنید‌. هر مرحله از فیلم را برایشان توضیح دهید‌. اینکه هر کدام از عوامل چه وظیفه‌ای دارند و تجهیزات چه کارکردی دارند؟ کلاکت برای چیست؟ و‌…
  8. با آنها با نشاط و مهربان باشید‌. با آنها درباره مهارت‌ها و علایق‌شان حرف بزنید و به آنها آرامش بدهید‌.
  9. قبل از ضبط، با نابازیگران تلفنی گفتگو کنید یا برایشان ایمیل بزنید تا آنها بدانند در مورد چه چیزهایی قرار است حرف بزنند. دانستن آنکه چه چیز در انتظار آنهاست حس خوشایندی به آنها ‌می‌دهد‌.
  10. از نابازیگران بخواهید زودتر سر صحنه حاضر شوند تا با محیط و اتفاقات پیرامون آشنا شوند.
  11. بازیگر را در تنگنای زمان قرار ندهید. همیشه طوری برنامه‌ریزی کنید که زمان کافی برای ضبط داشته باشید.
  12. وسایل آسایش و آرامش نابازیگران را فراهم کنید، آنها را خسته نکنید. این کار به آنها اجازه ‌می‌دهد اجرای خود را طبیعی تر ارائه کنند‌.
  13. در هنگام ضبط از آنها بپرسید چه شرایطی را ترجیح ‌می‌دهند؟ نیاز دارند بایستند، بنشینند یا به چیزی تکیه دهند یا با فنجان قهوه در دست دیالوگ بگویند‌.
  14. نابازیگرها تجربة بازی مقابل دیگران را ندارند‌. هر چه تعداد افراد سر ضبط کمتر باشد، بهتر است‌.
  15. در حین ضبط و کار با نابازیگران ریزه‌کاری‌های عملی را فراموش نکنید‌. اطمینان حاصل کنید که برای مثال نوشیدنی‌ای که سر صحنه باید بنوشند، در دسترس باشد؟ یا محیط آنها مناسب و متعادل باشد‌.
  16. دکوپاژ را ساده و قابل فهم برای نابازیگران توضیح دهید‌. برای مثال بگویید باید از نقطه الف به ب برود‌.
  17. تعداد اشیاء صحنه را که باید با آنها کار کنند، محدود سازید‌. هرچه میزان اطلاعاتی که باید حفظ کنند، کمتر باشد بهتر است‌.
  18. هنگام ضبط، مانیتور را از دید نابازیگران دور کنید و راش بازی شان را به آنها نشان ندهید‌.
  19. کارگردان بهتر است از موقعیت مکانی نزدیک، نابازیگران را هدایت کند، یا در موقعیتی باشد که نابازیگران او را ببینند و رو به او دیالوگ‌هایشان را بگویند‌.
  20. پیش از ضبط با نابازیگرتان حسابی تمرین کنید تا با کمترین برداشت، نماهای آنها را ضبط کنید.
  21. اگر قرار است یک پلان طولانی گرفته شود بهتر است پلان به چند پلان کوچکتر تقسیم شود تا اجرای آنها برای نابازیگر ساده‌تر شود‌.
  1. یک ترفند ساده برای نابازیگران استفاده از قانون 50/50 است. یعنی ضبط تمرین‌ها که گاه می‌توان نماهای برگزیده‌ای از آنها را در تدوین نهایی استفاده کرد.
  2. وقتی نابازیگر رو به دوربین مستقیم دیالوگ ‌می‌گوید بهتر است کارگردان برای او یک چهره واقعی خلق کند که بتواند به او نگاه کند حتی اگر خودتان نمی‌توانید یا کسی در هنگام ضبط فرصت این کار را ندارد یک صورت و چهره متناسب با آن حس روی برگه بکشید و درست زیر لنز دوربین بچسبانید‌. این کار آنها را آرام ‌می‌کند و به آنها نقطه‌ای برای چشم دوختن ‌می‌دهد‌.
  3. بهتر است کارگردانان به نابازیگران نگویند ”حرکت ” بگویند هر موقع آماده‌ای، شروع کن‌.
  4. بر خلاف بازیگران حرفه‌ای، خواندن دیالوگ‌ها ‌می‌تواند برای کار با نابازیگران بسیار مفید باشد.
  5. از نابازیگران بخواهید از تجربه‌های شخصی خود برای ادای بهتر دیالوگ‌ها استفاده کنند‌. برای مثال برای اجرای صحنه‌ای که به روحیة شاد نیاز دارند، از آنها بخواهید به تعطیلات خوبی که با خانواده گذرانده‌اند، فکر کنند.
  6. در آخرین برداشت از نابازیگران بخواهید به شیوه‌ای که خود می‌پسندند، بازی کنند.
  7. استفاده از دستگاه متن رسان (تله پرامپتر ) برای دیالوگ‌های طولانی به نابازیگران کمک و در زمان، صرفه جویی ‌می‌کند و در نهایت کیفیت اجرا و آرامش آنها را بالا ‌می‌برد‌. این کار به نابازیگران امکان می‌دهد با دوربین ارتباط مستقیم چشمی برقرار کنند. ولی اگر نابازیگر نمی‌توانست از این دستگاه استفاده کند یا نیاز به عینک داشت یا هزینه اجاره دستگاه گران بود، باید کارگردانان به روش‌های خلاقانة دیگر فکر کند‌. البته این دستگاه برای بازیگران حرفه‌ای اصلا  توصیه نمی‌شود‌.

شیوه هدایت بازیگر برای جلوه‌های ویژ بصری :

در مقام تهیه کننده یا کارگردان شما باید همیشه چالش‌های خاصی را که بازیگرانتان طی گرفتن جلوه‌های ویژه با آن روبرو هستند، در نظر داشته باشید‌. آیا آنها با پرده سبز و آبی و محیطی که آن را نمی‌بینند ‌می‌توانند کار کنند؟ آیا باید با یک شخصیت ساخته رایانه صحبت کنند؟ آیا باید به جلوه‌های ویژه‌ای که بعدا قرار است در فیلم گذاشته  شود، واکنش نشان  دهند؟ در این موارد آماده سازی شخصیت و صحنه، نقشی کلیدی دارد‌.  همچنین برای کاهش حواس پرتی و اطمینان از اینکه آسایش آنها تا حد امکان فراهم است، امکانات فنی را آماده کنید. کارگردان باید تلاش کند تا جلوه‌های ویژه سد راه بازیگران نشود. زیرا حقیقت عاطفی اجرای آنها یا حضور نداشتن آنها، حتی در پیچیده ترین جلوه‌ها هم خود را نشان ‌می‌دهد‌. 

دکوپاژ بازیگران :

اشاره دارد به نحوه کنش، گفتگو، جایگزینی بازیگران و اینکه چطور در طول صحنه حرکت کنند و این مساله ‌می‌تواند سهم زیادی در جنبه بصری داستان سرایی داشته باشد‌.  همچنین برای تعیین جزئیات حرکت بازیگر به دلایل فنی مانند نحوه تعامل حرکت با نورپردازی یا نحوه تغییر فاصله فوکوس نیز اهمیت دارد.  به همین علت نوار چسب‌های کوچک، معمولا نوار گاف بر روی زمین چسابنده ‌می‌شود تا جایی را که بازیگر باید در برهه‌ای خاص از صحنه آنجا باشد، به راحتی پیدا کند تا همه از لحاظ فنی با هم هماهنگ باشند و به این کار مارک گذاری گفته ‌می‌شود‌.  گاهی اوقات باید دکوپاژ کاملا دقیق اجرا شود، مثل نماهای کروماکی و افکت بصری که در این صورت بازیگر باید هم نهایت دقت را در جزئیات داشته باشد و هم کاملا انعطاف پذیر باشد‌.  ولی گاهی دکوپاژ ‌می‌تواند تغییراتی در زمان تولید داشته باشد و آنقدر پیچیده و فنی نیست، در این صورت بازیگران ‌می‌توانند سهمی‌در دکوپاژ صحنه داشته باشند. چون بازیگران سعی ‌می‌کنند وارد شخصیت‌های خود شوند و اگر کارگردان فضای کافی برای خلق شخصیت به آنها بدهد، اغلب ‌می‌توانند کارگردانان را با بازی خود شگفت‌زده کنند‌.  البته بهتر است در زمان تمرین، بازیگران نظرهای خود را درباره دکوپاژ ارائه کنند و بعد کارگردان براساس نظر خود و آنها به چینش نماها بپردازد. بنابراین بهتر است کارگردان نظر بازیگر را درباره دکوپاژ جویا شود‌. 

بازخورد کارگردان :

بازیگران  از کارگردان‌های خود بازخورد ‌می‌خواهند، اما استعداد آنها فقط زمانی شکوفا ‌می‌شود که در محیطی خلاق باشند و تشویق شوند‌. اما باید دقت داشت که کارگردان چه نوع بازخوردی هنگام فیلمبرداری ‌می‌دهد. اول آنکه نباید از آنها انتقاد تند کنید‌.  شما همیشه باید بازخورد خود را مثبت نگه دارید، حتی زمانی که دقیقا به چیزی که ‌می‌خواهید نرسیده‌اید. منفی‌گرایی کار شما را پیش نخواهد برد و فقط موجب برهم خوردن تمرکز بازیگران می‌شود‌. در حقیقت سرصحنه بیش از هرچیز به روحیه همکاری نیاز داریم. بازخورد دادن کارگردان این نیست که به بازیگران بگوید:»این چیزی نیست که من می‌خواهم.« در عوض باید با جملات پرسشی بازیگر را با نقش درگیر کند. سوالاتی مانند »به نظر تو چرا شخصیت باید این کار را بکند؟« یا» فکر ‌می‌کنی شخصیت باید چکار کند؟« و عجله هم نکند‌.  فشار آوردن به ندرت کارگردان را به چیزی که نیاز دارد ‌می‌رساند، پس باید افراد را تشویق کرد.  وقتی آماده بودید نکات یادداشتی خود را خصوصی به آنها بگویید‌.  ارائه بازخورد سازنده و به جا، به ایجاد فضایی آرام و دوستانه سرصحنه کمک ‌می‌کند‌.  

 

حتما ببینید

نقد دکور برنامه‌های تحویل سال 98

همه ساله شبکه‌های مختلف تلویزیونی در کشورمان برنامه‌های ویژه‌ای را برای تحویل سال و ایجاد …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *