خانه / نور و تصویر / تشنج و حساسیت به نور

تشنج و حساسیت به نور

نویسنده: احد رجایی

   حدود 3 درصد از افراد مبتلا به صرع، هنگام قرار گرفتن در معرض برخی از شدت‌ها یا بعضی از الگوهای بصری نور چشمک زن تشنج می‌کنند. این بیماری به نام»صرع حساس به نور«  شناخته شده است.

صرع حساس به نور در کودکان و نوجوانان، به ویژه در مبتلایان به صرع عمومی یا »صرع میوکلونیک نوجوانان« رایج‌تر است. این حساسیت با افزایش سن، کم می شود طوری که از میانه دهة سوم زندگی به بعد( حدود بیست و پنج سالگی) کمتر دیده می‌شود. بسیاری از مردم نمی‌دانند به چراغ‌های سوسوزن یا انواع خاصی از الگوهای نوری، حساسند. آنها زمانی متوجه این عارضه می‌شوند که در اثر این عوامل، تشنج می‌کنند. حتی ممکن است برخی هرگز دچار صرع یا تشنج نشوند و این عارضه با علائمی مانند سردرد، حالت تهوع، سرگیجه و غیره خودنمایی کند.

نمونه‌هایی از محرک‌ها

افراد حساس به نور ممکن است با قرار گرفتن در معرض بعضی از موارد زیر تشنج کنند:

*دیدن صفحه تلویزیون یا نمایشگر رایانه به علت سوسو زدن در اثر نورد تصاویر(توالی تصاویر فریم‌های پشت سر هم).

*دیدن برخی از بازی‌های ویدئویی یا برنامه‌های تلویزیونی با چشمک‌های سریع نور یا دیدن تصاویر پشت سر هم با رنگ‌های مختلف.

*دیدن چراغ با نور شدید لحظه‌ای مانند چراغ سیستم های اعلام حریق.

*دیدن نورهای طبیعی مانند نور خورشید، به خصوص هنگامی که خورشید از افق دریا برمی‌‌آید، سوسو زدن نور خورشید از لابه لای شاخ و برگ درختان یا از شیار پرده‌های پنجره.

*دیدن برخی از الگوهای بصری، به ویژه نوارهایی با رنگ های متضاد.

*دیدن چراغ‌های چشمک‌زن بالای اتوبوس‌ها یا وسایل نقلیه امدادی 

با این وجود، همة تلویزیون‌ها، بازی‌های ویدئویی، نمایشگرهای رایانه و چراغ‌های چشمک زن باعث تشنج نمی‌شوند. حتی در افراد مستعد، بسیاری از عوامل باید جمع شوند تا واکنش حساسیت به نور ایجاد کنند. نمونه‌هایی از این عوامل عبارتند از:

– فرکانس فلاش (یعنی نور با چه فرکانسی سوسو می‌زند؟)

– روشنایی

-کنتراست با نور پس زمینه

– فاصله بین بیننده و منبع نور

– طول موج نور

– این که چشمان فرد باز یا بسته است.

فرکانس یا سرعت فلاش نور که به احتمال زیاد باعث ایجاد تشنج می‌شود، از فردی به فرد دیگر متفاوت است. به طور کلی، چراغ‌های چشمک زنی که بین 5 تا 30 بار در ثانیه چشمک می‌زند( 5 تا 30 هرتز) تشنج‌زا هستند. اگرچه احتمال وجود چنین شرایطی برای بروز تشنج کم است.

حال برای جلوگیری از بروز تشنج، راه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

متخصصان برای افراد مبتلا به صرع حساس به نور، رعایت موارد زیر را توصیه می‌کنند:

صفحه نمایش تلویزیون

– تلویزیون را در یک اتاق با روشنایی کافی تماشا کنند تا کنتراست میان نور تلویزیون و نور محیط کاهش یابد.

– روشنایی صفحه نمایشگر را کاهش دهند.

– تا آنجا که ممکن است از صفحه نمایشگر فاصله بگیرند.

–  برای تغییر کانال‌ها در تلویزیون از کنترل از راه دور استفاده کنند، تا لازم نشود بیش از حد به تلویزیون نزدیک شوند.

– از دیدن تلویزیون به مدت طولانی اجتناب کنند.

– هنگام دیدن تلویزیون، عینک‌های آفتابی پلاریزه بزنند تا شدت تابش‌های خیره کننده را کاهش دهد.

بازی‌های ویدئویی

– در اتاق روشن حداقل 70 سانتی‌متر از صفحه نمایشگر فاصله بگیرند.

– روشنایی صفحه نمایشگر را کاهش دهند.

–  بهتر است کودکان هنگام خستگی، به بازی‌های ویدئویی نپردازند.

– در حین بازی، گاهگاهی بازی را متوقف کنند و لحظاتی چشم از نمایشگر بردارند.

– هنگام نگاه کردن به صفحه نمایش، چشم‌ها را باز و بسته نکنند. زیرا چشمک زدن ممکن است در افراد حساس تشنج ایجاد کند.

– هنگام بازی فقط یک چشم را باز نگه دارند و در فواصل زمانی منظم، آن را ببندند و دیگری را باز کنند.

– اگر احساس نارحتی کردند، بازی را متوقف کنند.

نمایشگر رایانه

– از محافظ جلوگیری کننده از تشعشعات خیره کننده، روی نمایشگر استفاده کنند.

– از عینک‌های ضد تشعشع استفاده کنند تا شدت نور ورودی به چشم را کاهش دهد.

– در فواصل زمانی، از کار با رایانه دست بکشند و به چشم‌هایشان استراحت بدهند.

پخش خودکار ویدئو در رسانه‌های اجتماعی 

در بیشتر رسانه‌های اجتماعی و برخی از مرورگرهای اینترنت، امکان غیرفعال کردن قابلیت پخش خودکار وجود دارد. با در نظر گرفتن این موضوع، می‌توان خطر ابتلای به موارد احتمالی تشنج و سردرد را کاهش داد.

چراغ هشدار دهنده و اضطراری 

سیستم‌های اطفای حریق در مکان‌های عمومی چراغ‌های چشمک زن دارند که توصیه می‌شود نرخ چشمک زدن آنها، کمتر از 2 هرتز شود. چراغ‌های چشمک زن باید با فاصله از یکدیگر قرار داده و به گونه‌ای تنظیم شوند که در یک زمان با هم روشن و خاموش شوند. در غیر این صورت، حتی اگر فرکانس چشمک زدن هر چراغ کمتر از دو هرتز باشد اما چون در فاصلة زمانی خاموش بودن یک چراغ، چراغ دیگر چشمک می‌زند، فرکانس چشمک زدن کلی آن‌ها بیش از دو هرتز می‌شود.

اطلاع‌رسانی شبکه‌های تلویزیونی:

شبکه‌های تلویزیونی ملزمند قبل از پخش صحنه‌ دارای فلش شدید نور(به طور کلی صحنه‌هایی که برای مبتلایان به صرع حساس به نور محرک است) به نحو مقتضی مانند اعلام مجری یا زیرنویس اطلاع رسانی کنند. این اطلاع رسانی شامل جدول پخش در سایت شبکه‌ها و یا EPG  نیز می‌شود.

 

حتما ببینید

فلیکر

یکی از جلوه‌های ناخوشایند تصویری،Flicker   است. این جلوه، به ویژه در تصاویر متحرک نمود بیشتر …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *