خانه / صدا / انتخاب و عملکرد پردازشگرهای سیگنال صوتی(بخش ششم و پایانی)

انتخاب و عملکرد پردازشگرهای سیگنال صوتی(بخش ششم و پایانی)

نویسنده: مرتضی دهنوی

بسط‌دهنده‌ها و نویز گیت‌ها

   (Expanders and Noise Gates)

    بسط‌دهنده، عملکردی برعکس فشرده‌ساز دارد و گسترة پویایی سیگنال صوتی را وسعت می‌دهد. کار این پردازشگر، بالا بردن سیگنال‌هایی است که از آستانه، گذر کرده‌اند. در بعضی موارد نیز سیگنال‌های پایین‌تر از آستانه را تضعیف می‌کند. همانند فشرده‌ساز، در موضوع بسط‌دهنده‌ها، نسبت(ratio)  است که مشخص می‌کند چه مقدار بهره (gain)  به سیگنال اضافه شده‌است. بسط‌دهنده نزولی (downward expander) – برعکس- فقط سطوح سیگنال پایین‌تر از آستانه را (باز هم با استفاده از نسبتی مشخص) کاهش می‌دهد. تنظیمات مشابه (زمان یورش، زمان زوال) در بسط‌دهنده‌ها نیز به کار می‌روند. تقاضا برای بسط‌دهنده‌های واقعی در سامانه‌های صوتی محدود شده‌است و ترکیب آنها یا همان مداری که عموماً در سامانه‌های کاهش نویز و میکروفن‌های بی‌سیم دیده می‌شود، به طور معمول با یک فشرده‌ساز استفاده می‌شود. فشرده‌سازی به طور معمول در فرستنده سامانه‌های بی‌سیم برای پرهیز از انحراف سیگنال فرکانس رادیویی، فراتر از محدودیت‌های پهنای باند، استفاده می‌شوند. بسط‌دهنده صعودی (upward expander)  در گیرنده برای دستیابی به گسترة پویایی اصلی سیگنال صوتی به کار می‌رود.

در سامانه کاهش نویز، بسط وابسته به فرکانس (frequency-dependent companding) برای کاهش هیس (hiss)  ناخواسته زمینه و نویز نوار (tape)  به کار برده می‌شود. در کاربردهای مخصوص سامانه صوتی نیز بسط‌دهنده نزولی را برای کاهش نویز زمینه ناخواسته در صورت نبودن صدا استفاده می‌کنند. برای مثال هنگامی‌که میکروفن‌های فعال زیادی در سامانه صوتی وجود داشته باشند، بسط نزولی بسیار کارآمد خواهد بود. بسط‌دهنده نزولی با نسبت یک بر بی‌نهایت در حقیقت تبدیل به نویز گیت (noise gate) می‌شود. (شکل 1 و 2 و 3 را ببینید).

هنگامی که سطح سیگنال به زیر آستانه افت پیدا می‌کند، خروجی اساساً خاموش (gated) و از پیدایش نویزهای ناخواسته نیز جلوگیری می‌شود. اثر شنوایی نویز گیت می‌تواند تا اندازه‌ای مزاحمت بیشتری از بسط‌دهنده نزولی داشته باشد، چون انتقال به وضعیت خاموش (off)، خیلی غیر منتظره‌است و به لحاظ شنوایی مانند خاموش یا روشن کردن یک کانال صوتی به نظر می‌آید. عملکرد بسط‌دهنده نزولی در حقیقت همانند باز کردن یا بستن سریع فیدر (fader)  است. واژه‌های نویز گیت و بسط‌دهنده اغلب پایاپای استفاده می‌شوند، چون خیلی از نویز گیت‌ها به جای یک تضعیف بی‌نهایت، دارای نسبت قابل تنظیم هستند. مدار »گیت« در بعضی از میکسرهای خودکار وجود دارد و به کاربر امکان انتخاب وضعیت “off-attenuation” را  به جای نسبت(ratio)  می‌دهد که در حقیقت مقدار ثابتی از کاهش بهره‌است، برای مثال   -15dB  یا  بی نهایت که همان حالت خاموش یا off  است.

حتما ببینید

بازتاب‌های قابل شنیدن

     رنگ صدا یک اصطلاح است که اغلب برای توصیف وفاداری سیگنال صدا به کیفیت …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *