خانه / صدا / استریوفونیک

استریوفونیک

استریو به معنای جسم جامد، جسم سه بعدی یا سه بعدی است:

امّا در مهندسی صدا، صدای ا ستریو، صـدای سـه بُـعـدی نـیـست.

سیستمِ سـاده و قـراردادیِ صـدای استریو (Stereophonics) :

در این سیستم، صدا از دو میکروفن، دو خط انتقالِ (مستقل و وابسته) و دو بلندگو به دو گوش شنونده می رسد. در سیستم صدای استریو، صدا باید به وسیلة بـلـنـدگو شنیده شـود.

در صدای مـونـو، فقط یـک بُـعـد (دوری و نزدیکی)، ارائه می‌شود. همه صداهـا از مرکز شنیده می‌شوند. اما در صدای استریو علاوه بر این بعد، صدا می‌تواند بین دو بلندگو هم حرکت کند یا وجود داشته باشد. صدای استریو صدایی دو بعدی است و بعد دوم ارزش افزودة  است که محبوبیت صدای استریو را در مقایسه با صدای مـنـو دو چندان کرده است. صدای استریو وفاداری بیشتری در مقایسه با صدای مونو در ایجادِ حس حضور و فضاسـازی دارد. در صدای مونو تمامی صداها از مرکز شنیده می‌شود و تفکیک‌پذیری در صدا در کم‌ترین میزان است. در صدای استریو با افزوده شدنِ بعد جدید، امکانِ تفکیک‌پذیری میان منابع و تشخیصِ تصویرِ صدایِ آن‌ها امکان‌پذیر می‌شود. همچنین در صدای استریو، می‌توان بازتاب‌هایِ سالن‌ها را با تراز و واقعیتِ بیش‌تری نسبت به صدای مونو ضبط و منتقل کرد دلیل این امر : قدرت تفکیکِ بیش‌تر در صدای استریو است.

اساسِ جهت‌یابی در گوش و مغز انسان بر اساسِ تفاوتِ میانِ شدت و زمانِ رسیدنِ صدا در گوشِ نزدیک به منبع نسبت به گوشِ دیگر است. با یک میکروفن یا با تعدادِ زیادی میکروفن که رویِ یک کانال میکس و ضبط می‌شوند، این تفاوت‌ها مشخص نمی‌شود. حداقل به دو کانال، دو میکروفن و دو بلندگو برایِ بیانِ این تفاوت‌ها نیاز است، چون باید چیزی برای مقایسه در مغزِ ما وجود داشته باشد، این سیستمِ ساده می‌تواند جهت‌وری      (Localization) و عمقِ فضا را نشان دهد. وقتی صدا از یک نقطه یا صدایی یکسان از دو یا چند بلندگو پخش می‌شود، اطلاعاتِ محیط و تفاوت‌ها ارائه نمی‌شود. اما وقتی دو میکروفن وجود دارد که در فاصله و زاویة مناسب و مشخص از هم قرار دارند، آن‌گاه اطلاعاتِ محیطیِ بیش‌تری به کانالِ مربوط به هر میکروفن منتقل می‌شود.  در هنگامِ بازتولید صدا برای مخاطب،  جای‌گیریِ ذهنی- ظاهریِ صداها در بینِ بلندگوها که تجسم (imaging) گفته می‌شود (چراکه زاییدة تصورِ ذهنیِ مغز (imagination) است) به درک و مکان‌یابی صداها در مغز کمک می‌کند.

صدایِ استریو تفاوتِ نـاچیز، میانِ دو کانالِ چپ (1) و راست (2) از نظرِ شــدت و فـاز (تفاوتِ زمانی) است. در صدای استریو، این تفاوت ناچیز میانِ کانال‌هایِ ارسالی به بلندگوها (Inter-Channel)، موجبِ تفاوتی ناچیز میان دریـافتِ دو گوش (Inter-Aural) می‌شود. این تفاوت‌ها در مغز انسان موجبِ تشخیص و تصویرسازیِ ذهنیِ محل منبع صدا می‌شود. ارائه میزان مناسبِ این تفاوت‌ها، موجب تصویرسازیِ درست منابع برای مخاطب می‌شود. اگر این تفاوت‌ها مناسب نباشد، جای منابع هم درست به مخاطب منتقل نـمی‌شود. تفاوتِ نـامناسب میان صدای کانالِ چپ و راست برای هر منبع، تصویرِ صدای باریک یا فاصله‌دارِ  غیرطبیعی میان منابع بازتولید شده و واقعیت را موجب می‌شود.

 

حتما ببینید

انواع سیگنال در مهندسی صـدا(بخش اول)

صدا‌(Sound) فشاری است که در بُعد زمان در حال تغییر است. شکلِ الکتریکی‌شدة‌(Audio) آن، ولتاژ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *