خانه / آموزش / استاندارد سازی کمی فیلمنامه و دکوپاژ تولید

استاندارد سازی کمی فیلمنامه و دکوپاژ تولید

تولید فیلم فرآیند شگفت انگیزی است که طی آن یک ایده خام اولیه به شکل دنیای خیال انگیزی همراه با شخصیت‌ها، مناظر، اتفاقات و داستان‌هایی در قالب تصویر، روایت می‌شوند و بر روی پرده سینما یا صفحه تلویزیون تبلور می‌یابند.

اولین گام در برنامه ریزی تولید، استاندارد سازی کمی فیلمنامه است. در این بخش پس از تاییدکیفی فیلمنامه، مدیر تولید به استاندارد سازی فیلمنامه می‌پردازد.

استاندارد سازی کمّی فیلمنامه به معنای نشانه‌گذاری،  بخش بندی و آماده‌سازی فیلمنامه  برای دکوپاژ تولید است. از مزیت‌های استاندارد سازی، سرعت بخشی به دکوپاژ، افزایش دقت، برنامه‌ریزی جزئی‌تر و منظم‌تر و در نهایت کاهش هزینه‌های اضافی تولید  است.

در تجزیه فیلمنامه، تمامی اجزای آن برای مراجعات بعدی تعریف و فهرست می‌شوند. به همین دلیل تمام فیلمنامه ‌ها باید از معیارهای صنعتی پیروی کنند. هر صحنة  جدید، با شماره‌ای مشخص، بر حسب محل فیلمبرداری و روز یا شب تعریف می‌شود. اگر این معیارها رعایت نشوند، اطلاعات فراموش می‌شوند و در نتیجه اطمینان‌بخشی برنامة  فیلمبرداری و بودجه کاهش می‌یابد.

نکات مهم در استاندارد سازی فیلمنامه:

1-   استاندارد سازی بر اساس صحنه صورت می‌گیرد نه بر اساس سکانس. در تعریف سینمایی خود، صحنه واحدی از کُنش است که در یک مکان و زمان مشترک روی می‌دهد. در الفبای سینما با 4 واحد روبرو هستیم:  فریم به عنوان کوچک‌ترین واحد، پلان، صحنه و بالاخره، سکانس.(شکل1)

شکل1)

2- شماره صحنه‌ها را از آغاز و باید در هر دو سوی صفحه نوشت.

3-برای مشخص شدن اینکه صحنه از صفحة پیش ادامه یافته، باید عبارت ((دنباله از صفحه پیشین)) در فیلمنامه ذکر شود.

4-میان نام نقش‌ها و دیالوگ‌ها نباید فاصله باشد.

5-میان نام صحنه و نخستین سطر شرح صحنه باید به اندازه یک سطر فاصله گذاشته شود.

6-در صورتی که صحنه پایان یافته باشد باید عبارت ((قطع به)) را گذاشت.

7-اگر دیالوگ در صفحه بعد ادامه یابد باید عبارت((ادامه)) درست در زیر دیالوگ تایپ شود.

8-در متون لاتین، شماره صفحه در گوشه راست بالای آن می‌آید.

9-حالت‌ها باید داخل پرانتز و دقیقا زیر نام شخصیت نوشته شود.

دکوپاژ تولید :

مهمترین فرم تولید، برگه دکوپاژ تولید  است. هیچ تهیه‌کننده و مدیر تولیدی  بدون شرح فیلمنامه و دکوپاژ تولید،   برآورد واقع‌بینانه‌ای از هزینه‌های نهایی فیلم را نمی‌تواند انجام دهد.

تعیین جزئیات فیلمنامه مستلزم این است که تمام عناصر موثر بر برنامه‌ریزی و بودجه (بازیگران، لوکیشن،اثاثیه، لباس‌ها و…) از فیلمنامه استخراج و هر یک سر جای خود در برگه دکوپاژ نوشته شوند. برای هر صحنه از فیلمنامه یک برگه اختصاص می‌یابد. با بررسی هر برگه،  بودجه لازم را به دقت می‌توان تعیین و برآورد کرد، زیرا تمام جزئیات مربوط به ملزومات کار برای هر صحنه در آن منعکس شده است. پس از استخراج اطلاعات تولید، تهیه کننده دیگر به فیلمنامه احتیاجی نخواهد داشت، مگر آنکه تغییری در بازیگرها، لوکیشن یا تجهیزات رخ دهد. تغییرات دیالوگ تاثیری بر جزئیات ندارد، مگر آنکه در اثر این تغییر، طول زمان صحنه تغییر کند.در برگه جزئیات، نکاتی مثل روز /داخلی،  شب /داخلی،  روز/خارجی، شب /خارجی با علامت‌های رنگی مشخص می‌شوند.کد بندی بر اساس رنگ، روش مناسبی برای برنامه ریزی است.

مدیر تولید برگه دکوپاژ را برای هر صحنه در نظر خواهد گرفت.

فقط باید این نکته را در نظر گرفت که در هر زمان روی یک صحنه باید کار کرد و وسوسه نشوید که تمام فیلمنامه را بخوانید.

1- تاریخ: روی برگه‌ها تاریخ بگذارید. اگر دوره تجزیه فیلمنامه به درازا بکشد (که در مورد بیشتر پروژه‌ها چنین می‌شود و گاهی برای تامین منابع مالی سال‌ها وقت صرف می‌شود.) آگاهی از زمان دکوپاژ مفید خواهد بود. این تاریخ فقط برای اطمینان خاطر است و امکان حذف آن وجود دارد.

2- کلید: نشاندهندة کدهای رنگی و فیش‌هاست و در بودجه و برآورد اهمیت زیادی دارد. قرار داد کدهای رنگی به این ترتیب است : روز – داخلی با رنگ سفید، روز –خارجی با رنگ زرد، شب– داخلی با رنگ آبی و شب – خارجی با رنگ سبز.

3- شرکت فیلمسازی : نام شرکت درج شود.

4- عنوان  فیلم یا شماره: درج این شماره برای شرکت‌هایی است که در یک زمان بیش از یک فیلم دارند.

5- شمارة صحنه: این شماره گذاری بسیار اهمیت دارد به طوری که بدون شماره صحنه کار بعدی در تولید بی معنا است، چرا که تمامی برنامه‌ریزی‌ها و مراجعات متقابل بر مبنای این شماره صحنه‌ها صورت می‌گیرد. هرگز شماره‌ها را نباید تغییر داد. حتی وقتی صحنه‌های جدیدی اضافه یا صحنه‌های قدیمی حذف می‌شوند، از همان سیستم شماره گذاری قبلی استفاده و صحنه‌های جدید را با استفاده از حروف طبقه بندی کنید. برای مثال صحنه 25 الف: برای صحنه جدیدی که باید بعد از صحنه 25 قرار گیرد، شماره صحیح و مناسبی است.

تبصره : چنانچه کارگردان یا مدیر تولید، هر صحنه را به چندین نما تقطیع کند، نماها را بصورت صحنه نباید ترکیب کرد. برای هر یک از نماها برگة دکوپاژ جداگانه تهیه کنید.

6-نام صحنه: منظور از نام صحنه،  محل فیلمبرداری نیست، بلکه محل قرار گرفتن صحنه در زمینة خط داستانی فیلمنامه است و نه زمینة محاسبات تولید. این نام باید دقیقا همان باشد که در متن فیلمنامه آمده است. این هماهنگی از آشفتگی در برنامه ریزی بعدی جلوگیری خواهد کرد.

نکته : چنانچه تمام فیلمبرداری در یک شهر باشد، نیازی نیست در تمام صحنه‌ها نام آن شهر را ذکر کنیم ولی  اگر در شهرهای مختلف بود، باید نام شهر را هم بیاوریم.

 

12- بازیگران : زیر نام هر کس که در فیلمنامه حتی یک کلمه بر زبان می‌آورد، خط قرمز بکشید. این افراد نقش‌های ناطق تلقی می‌شوند و برای آنها باید برنامه ریزی  و به آنها دستمزد پرداخت شود. ( در‌هالیوود طبق مقررات اتحادیه بازیگران فیلم(SAG)  به آنها دستمزد پرداخت می‌شود. )

بازیگران ناطق 3 دسته اند: دسته اول، بازیگران اصلی، دسته دوم، بازیگران اصلی درجه دوم یا آنهایی که نقش‌های طولانی دارند اما بازیگر اصلی محسوب نمی‌شوند. دسته سوم، بازیگران روزمزد و فرعی که فقط چند سطر دیالوگ دارند و یا در چند صحنه از فیلمنامه دیده می‌شوند.

نکته : اگر بازیگر فیلمنامه کودک است، سن او را یادداشت کنید و عنوان مربی یا مددکار اجتماعی او  را در زیر یادداشت‌های تولید بنویسید. ساعات و شرایطی  که کودک در آن کار می‌کند نیز مهم است.

13- بازیگران بدل: زیر نام این بازیگران خط نارنجی بکشید. احتمالا علاوه بر بدلکار نیاز به یک هماهنگ کننده و مربی نیز هست این مساله را در زیر یادداشت‌های تولید و نام نقش و بازیگر بدل همقامت را در بخش بازیگران وارد کنید.

14- سیاهی لشکرها – بازیگران صامت جزء: زیر نام این افراد خط زرد بکشید. این بازیگران با نظارت کارگردان، نقش کوتاهی را ایفاء می‌کنند یا وجودشان در صحنه‌ای ضروری است برای مثال نقش گارسنی را بازی می‌کند که چند نوشیدنی می‌آورد، بدون آنکه صحبتی بکند.

15- سیاهی لشکرهای زمینه: زیر نام این افراد خط سبز بکشید. این افراد زمینه را پر می‌کنند تا فیلم، واقعی به نظر برسد.

نکته : در آمریکا تمام سیاهی لشکرها زیر نظر اتحادیه قانونی سیاهی لشکرهای سینما (SEG)   قرار دارند و نمودارهای  حقوقی یکسانی دارند.

16- جلوه‌های ویژه: زیر این عناصر خط آبی بکشید. ما  دو دسته جلوه داریم یکی افکت‌هایی که باید ساخته شوند مثل یک صحنه انفجار و یکی صحنه‌هائی که توسط رایانه ساخته می‌شوند و بصری هستند. تمام عناصر –آتش، هوا و آب – در همه شکل‌های گوناگونش ( باران، گل، تند باد، سیلاب، آتش سوزی و….. )              و آسیب‌های ناشی از آن ( انفجار، ریزش، سقوط و…. ) همگی در چارچوب جلوه‌های ویژه قرار دارند. بسیاری از جلوه‌های ویژه به خصوص در داستانهای علمی – تخیلی ناگزیر بوسیله رایانه خلق می‌شوند و ممکن است ساخت آنها ماه‌ها جلوتر تولید یا پیش تولید آغاز شود.

17- وسایل صحنه: زیر این عناصر خط بنفش بکشید.اشیاء قابل حملی که توسط بازیگران از آنها استفاده می‌شود وسایل صحنه به شمار می‌آیند، به عنوان مثال کتابی که یک شخصیت می‌خواند، روی میز قرار می‌دهد و بعد آن را بر می‌دارد. اما اگر بخشی از دکور صحنه را تشکیل دهند، در مقوله »آرایش صحنه« قرار می‌گیرند.

18- وسایل نقلیه و حیوانات: زیر این عناصر خط صورتی بکشید. خودروهایی که توسط بازیگران اصلی استفاده می‌شوند و وسایل نقلیه زمینه(همه وسایل نقلیه‌ای که در صحنه به چشم می‌خورد) در این گروه جای می‌گیرند. البته حیوانات صحنه‌ مراقبت ویژه‌ای نیاز دارند و این کار وقت زیادی از مدیر تولید می‌گیرد. نگهداری از سگ‌ها آسان است ولی نگهداری از برخی حیوانات و پرندگان دشوار است به طوری که هر یک یا گروهی از آنها به مربی، متصدی و گله‌بان نیاز دارند.

19- لباس :  فقط آن بخش از لباس‌ها که مثل لباس‌های معمولی نیستند و آن‌هایی که برای تهیه آنها تلاش خاصی لازم است، در اینجا آورده می‌شوند. همچنین مواردی که ممکن است به علت از بین رفتن یا چروک و خیس شدن و برای حفظ تداوم فیلمبرداری، باید جایگزین داشته باشند، در این گروه می‌گنجند. دور هراطلاعاتی که به لباس مربوط می‌شود، یک دایره  بکشید.

نکته : لازم است دو یا سه دست لباس برای  بازیگران اصلی تهیه کرد همچنین برای صحنه‌هایی که قرار است لباسی در درگیری پاره یا چروک می‌شود، بهتر است تا ده دست لباس تهیه کرد.

20- گریم و مو : تمام نکات مربوط به گریم و مو را با ستاره مشخص کنید.

این یاداشت‌ها در فیلم‌های تاریخی،  اهمیت ویژه‌ای دارند زیرا برای آماده‌سازی بازیگران در این فیلم‌ها زمان بیشتری صرف می‌شود.

21- افکت‌های صوتی و موسیقی: زیر این عناصر خط قهوه‌ای بکشید. هر صدایی را که باید ضبط یا » پیش ضبط« شود، در همین جا ثبت کنید.

22- تجهیزات ویژه: این عناصر را در مربع سیاه قرار دهید. در صورت نیاز به بالگرد، کرین، دالی یا نصب دوربین روی خودرو، دستگاه‌ها و امکانات مربوطه را در بخش تجهیزات ویژه و کارشناسان فنی یاداشتهای تولید بنویسید.

23- یاداشت‌های تولید: زیر این عناصر خط سیاه بکشید. پرسش‌های مربوط به صحنه و مطالبی که باید با کارگردان در میان گذاشته شود. هچنین نام افراد و اشیاء خاص در این بخش نوشته می‌شود.

حتما ببینید

کارگردانی تلویزیونی مسابقات بیلیارد (بخش دوم)

در ادامه مطلب پیشین که به دوربین‌های سقف و کف اشاره کردیم به بقیه دوربین‌ها …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *